4. Nola zegoen benetan Amezti 2009an?

Ameztiko lursailean etxe berri bat egin ahal izateko, 2009an --Aiako Arau Subsidiarioak indarrean hasi ziren unean, hain zuzen-- horretarako eskubidea ematen duen aurretiko beste eraikinak (jatorrizko baserriak, alegia) finkatzeko baldintzak beteak behar zituen.

Tira, zer baldintza fisiko bete behar zituen eraikinak finkatu ahal izateko? Bada, 64. artikuluak aipatzen dituen GUZTIAK:

Lur eremu hiritarrezinaren barruan dauden eraikin guztiak gaur egungo egoeran finkatuko dira, baldin eta honako ordenantza hauetan ezarritako irizpideak betetzen badituzte (erabilerari, solairuan hartzen duten azalerari, bolumenari, altuerari eta gainerako hirigintza parametroei dagokienez). Baina, dena den, ezin izango dira eraberritu edota handitu, kasuan kasuko zonako erabilera sustatuei edo onargarriei lotuak egoteagatik, handitzeko baimena dutenak izan ezik, edota eraikinak izan ditzakeen ezaugarri bereziengatik, ordenantza hauen arabera onar daitezkeen handitzeak izan ezik.

Gagozkion paragrafoaren aurreneko zatiari eta azter ditzagun baldintzak:

Erabilera: Eraikinak ez zuen ez egoitza-erabilerarik, ez nekazaritza edo abeltzaintza-erabilerarik. Ez zuen baldintza betetzen.
Azalera: plantan 300 m2-koa baino txikiagoa izan behar zuen, eta 200 m2-koa zuen. betetzen zuen baldintza,
Bolumena: 25×25×9 metroko paralelepipedo baten barruan sartzeko modukoa izan behar zuen. Plantari dagokionez, betetzen du baldintza, baina altueraren balioa ezezaguna zaigu.
Altuera: Ez dakigu zenbatekoa zen. Gipuzkoako Foru Aldundiaren 2009ko airetiko argazki honetan ikus daitekeenez, etxeak hiru solairu zituen eta, balioa mugatik gertu egongo bazen ere, ez dago esaterik hura gainditzen zuenik.
Ordenanatza hauetako gainerako hirigintza-parametroak: Zein dira parametro horiek? Arau Subsidiarioek 3.3.1 atalean xedatzen dute Lurzoru hiritarrezinean oro har aplikatzekoak diren baldintzak, eta horien artean, 51. artikuluan, Hirigintza-parametroak. Hauxe dio artikulu horrek:

Baina 3.2 epigrafeak 36 artikulutan luzatzen da, eta hainbat erregimen desberdin ezartzen du.

(...............)

Labur esanda: baldintza horiek guztiak bete behar zituen Ameztik 2009an finkatuko bazen, eta ez zituen betetzen. Hala ere, finkatuta ere ez legoke baserria eraberritzerik, ez handitzerik, non eta ez zen bertan baimendutako zein sustatutako erabilerei lotuta egoteagatik baimentzeko modukoa

Ez dakigu Amezti baserri zaharra finkatzearen ala ez finkatzearen inguruan berariazko erabakirik hartu den inoiz propio, ez dugu konstantziarik. Alabaina, Aldundiaren zerbitzu kartografikoaren irudietan zerbait argitu genezake etxearen egoera fisikoaren inguruan eta, hala, zerbait jakin genezake finkatzeko bete behar zituen baldintzak betetzen ote zituen argitzeko.

Beste informazio batzuk hainbat erregistrotan daude, baina ez dugu lortzerik izan. Gipuzkoan bada Gipuzkoako lurralde historikoko nekazaritza ustiategien errolda izeneko erregistro publiko bat, baina hango informazioa ukatu egin digute. Ez dakigu, beraz, 2000-2009 denbora-tartean Amezti baserrian jarduera primariorik gauzatu den, baiezkoan zein, inor bizi izan ote den...

Informazio hori bera Aldundiko Ogasun sailak eman lezake: izan al da inor bizitzen Ameztin? Gauzatu al da jarduera ekonomikorik bertan denbora-tarte horretan? Edo Aiako udalean: inor egon al da erroldatuta Ameztin? Edota Iberdrola, Telefonica, Euskaltel eta Gipuzkoako Urak enpresetan: izan al da ur, telefono edo energia-kontsumorik Ameztin? Zenbatekoa? Han jarduera bat gauzatu dela iradokitzeko adinakoa?

2001ean eta 2002an, Ameztik osorik zeukan artean teilatua, baina 2004rako jabeek erortzen utzia zuten, legea urratuta. Erreparatu argazki-serie honi (Gipuzkoako Foru Aldundiaren lurralde-informazio sailarenak dira). Irudi bakoitzaren urtea ezker aldean ageri da.

2001

2002

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Erreparatu, halaber, 2007ko eta 2009ko aire-argazki hauei. Ezin argiago hautematen da etxearen inguru osoa sasiak eta garoak hartuta dagoela, sarrerak eta atariak ez direla erabiltzen eta ez dagoela bertara sartzen edo bertatik ateratzen den biderik.

Beraz, nekez argudiatu daiteke eraikin horrek erabilera zuenik, ez 2009an, ez bost urte lehenago ere. Ez etxebizitza gisa, ez nekazaritzako edo abeltzaintzako azpiegitura gisa.

Beraz ez zituen betetzen 64. artikuluak ezarritako salbuespenezko baldintzak, eta 11. artikuluak ezarritako debeku orokorrak agintzen zuen. Alegia:

D.20. Zona Rural de Especial Protección.

Se incluyen en este apartado todos aquellos suelos que por sus valores paisajísticos, históricos y culturales, o para la defensa de la fauna, la flora o el equilibrio ecológico deban protegerse.

D.21. Zona Rural de Especial Protección Ordinaria.

En el caso de Aia estas zonas se corresponden con:

—Los lic incluidos en la Red Natura 2000.

—Zona adyacente al Biotopo Protegido de Iñurritza.

—Zona Periférica de Protección adyacente a la del Biotopo Protegido de Iñurritza.

—Marismas de la Ría de Orio.

— Áreas de mejora de ecosistemas del pts de Zonas Húmedas.

* Régimen de edificación:

Se prohíbe cualquier tipo de nueva edificación, si bien se consolidan los edificios que cumplan con lo establecido en el art. 64 de las presentes Ordenanzas.

* Régimen de uso:
—Usos propiciados: Usos de conservación activa y mejora ambiental.
—Usos admisibles: Usos ganaderos extensivos.—Usos forestales de protección.
—Uso de ocio y esparcimiento.
—Uso de instalaciones técnicas de servicios de carácter no lineal Tipo b).
—Se consolidan los usos residenciales existentes a la entrada en vigor del presente documento que cumplan con lo establecido en el art. 64.
—Usos hoteleros y comerciales en las condiciones establecidas en el art. 87.
—Usos prohibidos: Los no incluidos en las modalidades anteriores.

Alegia, lursail horretan zerbait 'berreraikitzeko' eskubidea izatekotan, ganadurako pabiloi bat egiteko litzateke, inola ere ez etxebizitza-eraikin  bat.

Hori alde batetik.